Tuesday, September 29, 2009

Mohamed al-Gafequi

Muhammed El-Gafaki (Mohamed al-Gafequi)

     algafequiEl-Gafaki, 12. yüzyılda İspanya’nın Kurtuba eyaletine bağlı olan Belalkazar (Belalcázar) şehrinde doğmuştur. Doğum tarihi tam bilinememekle birlikte,  hayatı hakkında günümüze kalan pek bir bilgi yoktur. Katarakt ameliyatı, göz hastalıkları konularında uzmanlığıyla nam salmıştır.
  “Göz Hekimliği Kılavuzu” adında gözbilim (oftalmoloji) üzerine bir eser yazmıştır (Eserin orjinal metni Escorial Manastırı kütüphanesinde korunmaktadır). El-Gafaki katarakt hastalığını, gözdeki bir sıvının ayrışarak göz önüne düşmesi sonucu, görüşte bulanıklık oluşması olarak açıklıyor. Tedavisi için ise kataraktı çıkarmak için yapılmış iğne gibi çeşitli aletler öneriyor. Katarakt zarı konusunda ise Ebu-l Kasım Zehrevi (Abulcasis)’nin görüşüne karşı katarakt zarının varlığını savunmuş, delil olarakta Kurtuba’nın Anduyar bölgesinde bir hasta üzerinde yaptığı ameliyatda zara rastladığını belirtmiştir.
   El-Gafaki, 1165 yılında Kurtuba şehrinde vefat etmiştir. Anısına 1965 yılında Cordoba Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi binası karşısına bir büst dikilmiştir.
   Endülüs’ün onca edebiyatçısı varken, neden tam da Tıp Fakültesi önüne dikilecek bir büstü buraya dikmişler hala anlamış değilim, fakat sayelerinde Eb-ul Kasım’dan başka ünlü bir Endülüs hekimini daha tanımış oldum.

2 comments:

  1. Mehmet, Endülüslü başka alimlerin portreleri yok mu şehirde ve kampüs cevresinde? Abbas el-Firnas var mıdır acaba, o bayağı meşhur, bizim Hazerfen Ahmed Çelebi gibi.

    ReplyDelete
  2. İspanyolların heykelleri var çoğunlukta, Duque de Rivas,Don Gonzalo Fernandez vs.
    Surların dışında Ibn Rüşd'ün heykeli var, Seneca yı görmüştüm sonra... bi de ünlü Ibn Meymun'un büstü var. Mezquita'nın çevresi tamamiyle Judería olarak biliniyor, o yüzden Ibn Meymun fazlasıyla ünlü... o kadar ki adım başı onun ismini görmek mümkün. Dükkanlarda ise Yahudilik ile alakalı kitaplar diğer tüm dini kitaplardan fazla.

    Abbas Bin Firnas'ın heykeli Bağdad Havaalanında var... ama İspanya'da Vadi el-Kebir üzerine yapılacak yeni bir köprüye adı verilmesi düşünülüyormuş, köprünün bi ucundan diğer ucuna uzanan kanatlar yerleştirilecekmiş. Doğduğu şehir Ronda da ise Abbas bin Firnas adını taşıyan bir rasathanesi varmış.

    ReplyDelete